#5 #6 #7 – Review sách: Nhập môn triết học Đông phương + Văn mình Đông phương & Tây phương

Th4 02, 2021Blog

Tổng hợp cơ bản 03 quyển sách:

  • Nhập môn triết học Đông phương – Thu Giang Nguyễn Duy Cần
  • Văn minh Đông phương và Tây phương – Thu Giang Nguyễn Duy Cần
  • Việt lý tố nguyên – Kim Định

Trong thời kỳ đầu thế kỷ 20, trong bối cảnh văn minh phương Tây đang trỗi dậy, trong cuộc cách mạng công nghiệp ở phương Tây phát triển mạnh và dần trở nên bá chủ, các học giả Việt Nam đã nhìn nhận về văn hóa Đông – Tây như thế nào?

Trong số những chí thức thời kỳ này của Việt Nam, có 03 nhà học giả lớn không thể không kể đến: Thu Giang – Nguyễn Duy Cần; Nguyễn Hiến Lê; Kim Định.

Cùng đọc 03 quyển sách để hiểu rõ hơn về 2 nền văn minh này cũng như lắng nghe những ý kiến nhận định riêng của tác giả. Có những bài học chắc hẳn còn giá trị đến tận ngày nay.

Đặt vấn đề

Lịch sử văn minh nhân loại đã mấy chục ngàn năm, có biết bao nhiêu nền văn mình rực rỡ rồi lụi tàn; làm bá chủ rồi lại làm nô lệ. Chu kỳ lên tới mấy ngàn năm.

Từ thế kỷ 18-19-20, Văn minh phương Tây nổi lên với cuộc cách mạng công nghiệp. Đối trọng với nó là nền văn minh Á Đông bị coi là chậm tiến hơn. Người phương Tây rêu rao về những tiến bộ của mình, coi đó là chân lý. Vậy đó có thực sự là tiến bộ? có thực sự là ưu việt?

Tư tưởng Á Đông có những nét đặc điểm gì? sự khác biệt cơ bản về bản chất giữa tư tưởng của Á Đông và tư tưởng Tây Phương?

Một bộ phận người Á Châu sính ngoại, trọng “tây”, nhiều khi còn “tây” hơn cả Tây. Vậy có nên không?

Hiện người ta đang kháo nhau rằng thế kỷ 21 là thế kỷ của châu Á với sự trỗi dậy của Trung Quốc. Vậy ý niệm tự do, dân chủ liệu có phải luôn luôn ưu việt?

Lưu ý: Trong những vấn đề trên, quyển sách của Kim Định có vẻ có nội dung khác hơn cả. Trong quyển sách Kim Định đặt vấn đề về Huyền Sử, nghiên cứu lịch sử (văn hóa) cổ đại Việt Nam dưới góc nhìn từ cả thần thoại và khảo cổ. Có lẽ vì vấn đề thời đại, Kim Định cũng có lồng ghép các nhận xét của mình về văn minh Đông Tây.

Cùng xem tư tưởng của 3 vị học giả Á Đông luận bàn về các vấn đề này.

Đặc điểm chung của cả 3 tác giả

Đều tôn trọng những giá trị Á Đông. Sự phát triển của phương Tây chưa chắc đã mang mới những điều tốt đẹp.

Có sự liên quan nhất định giữa cách tư duy giữa người Á Đông và người Tây Phương với hướng phát triển của 2 khu vực này.

Cần nhận định rõ: cả 3 vị đều là những học giả làm quen

Một nhận định của Nguyễn Duy Cần nói lên tất cả:

Cảm nhận cá nhân về mỗi vị

Thu Giang – Nguyễn Duy Cần:

Trong 3 vị thì Nguyễn Duy Cần có lẽ là vị có giọng điệu gay gắt nhất về văn mình phương Tây, ông cũng đề cao khoa học công nghệ của phương Tây nhưng triệt để phê phán xã hội phương Tây.

Có thể do thời cuộc lúc ấy là thời điểm tranh tối tranh sáng, phương Tây chỉ mới trỗi dậy và văn hóa nho của Việt Nam vẫn còn in đậm nên Nguyễn Duy Cần phê phán xác hội phương Tây rất mạnh mẽ.

Nguyễn Hiến Lê

Nguyễn Hiến Lê là một trong những học giả mình rất thích. Mình học được ở ông khả năng tự học, khả năng phấn đấu và ông cũng là người mang khá nhiều cuốn sách hay của phương Tây về Việt Nam. Có những quyển ngày nay vẫn còn hot.

Nguyễn Hiến Lê học hỏi và chắt lọc những tinh hoa trong văn hóa cả Tây lẫn Đông khiến người đọc vừa học hỏi được nhiều thứ mới mẻ của phương Tây và cũng cảm thấy đầy lòng tự hào về văn hóa Á Đông của mình.

Kim Định

Kim Định thì phân tích về nguồn gốc và văn minh người Việt bằng khảo cổ và nghiên cứu huyền sử. Cho người đọc một góc nhìn mới để tự hào về văn minh nước nhà.

Đôi điều bỏ ngỏ

Nguyễn Hữu Hiệu

Nguyễn Hữu Hiệu là chuyên gia về marketing nói chung và digital marketing nói riêng. Trên trang web này tôi có chia sẻ các khóa học và bài viết vể marketing miễn phí. Cảm hơn các bạn đã theo dõi